اسهال چند روز طول بکشد خطرناک است؟ علائم هشدار + درمان

اسهال یکی از شایع‌ترین مشکلات گوارشی است و ممکن است در اثر یک عفونت ویروسی، غذای آلوده، تغییر رژیم غذایی، بعضی داروها یا بیماری‌های دستگاه گوارش ایجاد شود. بیشتر موارد اسهال حاد در مدت کوتاهی برطرف می‌شوند، اما اگر دفع آبکی ادامه پیدا کند، تعداد دفعات دفع زیاد شود یا بدن نتواند مایعات از دست‌رفته را جبران کند، خطر کم‌آبی بالا می‌رود. اسهال به طور معمول به دفع مدفوع شل یا آبکی سه بار یا بیشتر در روز، یا بیشتر از میزان معمول فرد گفته می‌شود.

پرسش مهم این است که اسهال چند روز طول بکشد خطرناک است؟ پاسخ فقط به تعداد روزها بستگی ندارد. سن فرد، تعداد دفعات دفع، وجود تب یا خون در مدفوع، شدت دل‌درد، استفراغ و توانایی نوشیدن مایعات هم اهمیت دارند. برای نمونه، اسهال در نوزادان و کودکان کم‌سن می‌تواند خیلی زود باعث کم‌آبی شود و نیاز به توجه بیشتری دارد. برای مراجعه به مراکز درمانی روطوش، کلیک کنید.

اسهال چند روز طول بکشد خطرناک است؟

در بزرگسالان، اسهال حاد اغلب کمتر از یک هفته طول می‌کشد و بسیاری از موارد بدون درمان اختصاصی برطرف می‌شوند. با این حال، اگر اسهال بیشتر از دو روز ادامه پیدا کند، به‌خصوص اگر دفعات دفع زیاد باشد یا علائم دیگری مانند تب، استفراغ، درد شدید یا نشانه‌های کم‌آبی وجود داشته باشد، بهتر است فرد با پزشک تماس بگیرد. NIDDK همچنین شش بار یا بیشتر مدفوع شل در یک روز را از مواردی می‌داند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.

در عین حال، یک عدد ثابت برای همه افراد وجود ندارد. ممکن است فردی یک روز اسهال داشته باشد اما به دلیل استفراغ مکرر و ناتوانی در نوشیدن مایعات، در معرض کم‌آبی شدید قرار بگیرد. از طرف دیگر، اسهال خفیف بدون نشانه هشدار ممکن است چند روز طول بکشد و بعد خودبه‌خود بهتر شود. بنابراین شدت علائم در کنار مدت اسهال اهمیت دارد.

آیا اسهال طولانی مدت خطرناک است؟

بله، اسهال طولانی مدت می‌تواند خطرناک باشد، به‌خصوص اگر باعث کم‌آبی یا اختلال در جذب مواد غذایی شود. اسهال مداوم می‌تواند آب و الکترولیت‌های بدن را از بین ببرد و در صورت ادامه یافتن، باعث ضعف، سرگیجه، کاهش ادرار و افت حال عمومی شود. در موارد شدید، کم‌آبی می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند.

از نظر پزشکی، اسهال طول‌کشیده به اسهالی گفته می‌شود که بیشتر از دو هفته و کمتر از چهار هفته ادامه داشته باشد و اسهال مزمن چهار هفته یا بیشتر طول بکشد. اگر اسهال برای مدت طولانی ادامه دارد، نباید تنها با داروی ضداسهال آن را کنترل کرد، زیرا بیماری‌هایی مانند عدم تحمل بعضی مواد غذایی، بیماری سلیاک، بیماری‌های التهابی روده، سندرم روده تحریک‌پذیر و بعضی عفونت‌ها نیز می‌توانند عامل آن باشند.

اسهال چند روز طبیعی است؟

مدت طبیعی اسهال به علت آن بستگی دارد. اسهال حاد اغلب کمتر از یک هفته طول می‌کشد و در بسیاری از موارد علت آن عفونت ویروسی، مسمومیت غذایی یا عارضه بعضی داروهاست. اگر علائم به تدریج کمتر شوند و فرد بتواند مایعات کافی دریافت کند، احتمال برطرف شدن خودبه‌خودی بیشتر است.

اما اگر اسهال به جای بهتر شدن ادامه پیدا کند، دفعات دفع افزایش یابد یا علائم تازه‌ای به آن اضافه شود، شرایط فرق می‌کند. اسهالی که چند روز ادامه دارد و همراه با خون در مدفوع، تب بالا، درد شدید شکم، استفراغ مکرر یا کاهش ادرار است، نیازمند بررسی پزشکی است.

علت اسهال طولانی مدت در بزرگسالان چیست؟

علت اسهال طولانی مدت در بزرگسالان فقط عفونت نیست. بعضی عفونت‌ها می‌توانند مدت بیشتری ادامه داشته باشند یا بعد از برطرف شدن عفونت، برای مدتی هضم بعضی کربوهیدرات‌ها دچار مشکل شود. عدم تحمل لاکتوز، عدم تحمل فروکتوز، بیماری سلیاک و برخی مشکلات دستگاه گوارش نیز می‌توانند باعث اسهال مداوم شوند.

سندرم روده تحریک‌پذیر، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو، بعضی مشکلات پانکراس و عوارض برخی داروها نیز در فهرست علت‌های اسهال مزمن قرار دارند. مصرف طولانی‌مدت بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها نیز می‌تواند تعادل باکتری‌های روده را تغییر دهد و خطر عفونت باکتریایی خاصی مانند C. difficile را افزایش دهد.

آیا اسهال طولانی مدت نشانه سرطان است؟

اسهال طولانی مدت به تنهایی به معنی سرطان نیست و علت‌های بسیار بیشتری برای آن وجود دارد. با این حال، تغییر ماندگار در عادت دفع، به‌خصوص اگر همراه با خون در مدفوع، کاهش وزن بی‌دلیل، کم‌خونی، درد مداوم شکم یا ضعف قابل توجه باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.

در چنین شرایطی پزشک فقط بر اساس وجود اسهال تشخیص نمی‌دهد. مدت بیماری، شکل و رنگ مدفوع، تعداد دفعات دفع، داروهای مصرفی، سابقه خانوادگی، سفر اخیر و علائم همراه بررسی می‌شوند و در صورت نیاز آزمایش مدفوع، آزمایش خون یا بررسی‌های گوارشی انجام می‌شود.

چه چیزی برای ویروس اسهال و استفراغ خوب است؟

در بیشتر موارد ویروسی، مهم‌ترین کار جبران آب و املاح از دست‌رفته است. ویروس‌هایی مانند نوروویروس می‌توانند باعث اسهال آبکی، تهوع، استفراغ و گاهی تب شوند و بسیاری از موارد نوروویروس طی یک تا سه روز بهتر می‌شوند. برای این نوع عفونت داروی آنتی‌بیوتیک فایده‌ای ندارد، زیرا آنتی‌بیوتیک‌ها روی ویروس اثر نمی‌گذارند.

اگر همزمان اسهال و استفراغ وجود دارد، نوشیدن حجم زیاد مایع در یک نوبت ممکن است استفراغ را بیشتر کند. بهتر است مایعات یا محلول خوراکی جبران آب و املاح در حجم‌های کم و دفعات بیشتر مصرف شود. محلول خوراکی جبران آب و املاح برای جبران آب و مواد معدنی از دست‌رفته گزینه مناسبی است، به‌ویژه زمانی که اسهال یا استفراغ قابل توجه است.

اسهال ویروسی چند روز طول میکشد؟

مدت اسهال ویروسی به نوع ویروس بستگی دارد. برای نمونه، علائم نوروویروس اغلب یک تا سه روز ادامه دارند. روتاویروس می‌تواند در کودکان حدود سه تا هشت روز علائم ایجاد کند و بعضی ویروس‌های دیگر ممکن است مدت بیشتری باعث علائم گوارشی شوند.

پس نمی‌توان گفت هر اسهالی که بیشتر از دو یا سه روز طول کشید حتماً باکتریایی است. مدت بیماری به تنهایی علت را مشخص نمی‌کند. وجود تب بالا، خون در مدفوع، درد شدید، کم‌آبی یا بدتر شدن حال عمومی اهمیت بیشتری دارد و ممکن است نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.

اسهال با استفراغ تا چند روز قابل انتقال است؟

اگر علت اسهال و استفراغ یک عفونت ویروسی مانند نوروویروس باشد، بیماری می‌تواند به دیگران منتقل شود. این ویروس‌ها به‌راحتی از طریق تماس با فرد بیمار، سطوح آلوده و مواد غذایی منتقل می‌شوند. به همین دلیل شستن دست‌ها با آب و صابون و تمیز کردن سطوح آلوده اهمیت زیادی دارد.

در مورد نوروویروس، CDC توصیه می‌کند فرد بیمار تا ۴۸ ساعت پس از برطرف شدن علائم در خانه بماند تا احتمال انتقال بیماری کمتر شود. بهداشت دست‌ها، شست‌وشوی مناسب لباس‌ها و تمیز کردن سطوح آلوده نیز در کاهش انتقال نقش دارند.

چند بار در روز اسهال کودک خطرناک است؟

در کودکان، تنها تعداد دفعات دفع تعیین نمی‌کند که اسهال خطرناک شده است یا نه. دفعات زیاد مدفوع آبکی، به‌ویژه همراه با استفراغ، می‌تواند باعث شود کودک در مدت کوتاهی مقدار زیادی آب و املاح از دست بدهد. نوزادان و کودکان کم‌سن در برابر کم‌آبی آسیب‌پذیرتر هستند.

اگر اسهال کودک بیشتر از یک روز ادامه داشته باشد، یا کودک دچار تب، استفراغ مکرر، درد شدید شکم، خون یا چرک در مدفوع، بی‌حالی یا نشانه‌های کم‌آبی شود، باید با پزشک تماس گرفت. در نوزادان، وجود اسهال اهمیت بیشتری دارد و بهتر است برای دریافت راهنمایی پزشکی منتظر شدید شدن علائم نمانید.

علائم کم آبی بدن در کودک چیست؟

کم‌آبی یکی از مهم‌ترین خطرات اسهال در کودکان است. کم شدن ادرار یا خیس نشدن پوشک برای چند ساعت، خشکی دهان، نداشتن اشک هنگام گریه، فرورفتگی چشم‌ها، بی‌حالی و در نوزادان فرورفتگی قسمت نرم سر می‌توانند از نشانه‌های کم‌آبی باشند.

اگر کودک به دلیل استفراغ نمی‌تواند مایعات را نگه دارد یا آن‌قدر بی‌حال است که نمی‌تواند به اندازه کافی مایع دریافت کند، خطر کم‌آبی بیشتر می‌شود. در این شرایط نباید منتظر ماند تا تعداد دفعات اسهال بیشتر شود؛ ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.

علت بوی بد آروغ و اسهال چیست؟

بوی بد آروغ همراه با اسهال می‌تواند در بعضی موارد به یک مشکل موقتی گوارشی مانند عفونت یا تغییر در رژیم غذایی مربوط باشد. عفونت‌های گوارشی ممکن است همزمان با اسهال، نفخ، درد شکم، تهوع و تغییر در بوی گاز و آروغ ایجاد شوند.

اگر بوی بد آروغ به شکل مداوم وجود دارد و همراه با اسهال طولانی، کاهش وزن، نفخ شدید یا مدفوع چرب و بدبو است، بررسی علت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اختلال در جذب مواد غذایی، بعضی عدم تحمل‌های غذایی و بیماری‌های گوارشی می‌توانند با اسهال طولانی و مدفوع بدبو همراه باشند.

اسهال در مردان چه علتی دارد؟

علت اسهال در آقایان می‌تواند همان علت‌هایی باشد که در سایر بزرگسالان دیده می‌شود. عفونت‌های ویروسی و باکتریایی، غذای آلوده، بعضی داروها، عدم تحمل غذایی و بیماری‌های دستگاه گوارش از علت‌های مهم هستند. بنابراین جنسیت به تنهایی علت مشخصی برای اسهال ایجاد نمی‌کند.

اگر اسهال در مردان برای مدت طولانی ادامه داشته باشد یا مرتب تکرار شود، پزشک ممکن است درباره داروهای مصرفی، رژیم غذایی، سفرهای اخیر، سابقه بیماری‌های گوارشی و علائم همراه سؤال کند. در صورت نیاز آزمایش‌های تکمیلی برای پیدا کردن علت انجام می‌شود.

برای اسهال چی بخوریم؟

مهم‌ترین اصل در زمان اسهال، جبران مایعات و املاح از دست‌رفته است. وقتی اشتها برمی‌گردد، در بیشتر موارد فرد می‌تواند به رژیم غذایی معمول خود برگردد و لازم نیست برای مدت طولانی فقط غذاهای بسیار محدود مصرف کند. در کودکان نیز ادامه شیر مادر یا شیر خشک و رژیم غذایی مناسب سن اهمیت دارد.

اگر اسهال همراه با استفراغ است، مایعات را در حجم کم و دفعات بیشتر مصرف کنید. محلول خوراکی جبران آب و املاح برای پیشگیری از کم‌آبی انتخاب مناسبی است. نوشیدنی‌های بسیار شیرین ممکن است برای بعضی افراد اسهال را بدتر کنند، بنابراین بهتر است جایگزین اصلی محلول‌های مناسب جبران آب و املاح نباشند.

آیا برای اسهال باید دارو مصرف کرد؟

همه موارد اسهال به دارو نیاز ندارند. در اسهال حاد، مهم‌ترین اقدام معمولاً جبران آب و الکترولیت‌هاست. بعضی داروهای بدون نسخه مانند لوپرامید یا بیسموت ساب‌سالسیلات در برخی بزرگسالان قابل استفاده‌اند، اما برای کودکان یا افرادی که تب یا خون در مدفوع دارند، مصرف خودسرانه داروی ضداسهال توصیه نمی‌شود.

آنتی‌بیوتیک نیز برای هر اسهالی مناسب نیست. بسیاری از موارد اسهال به علت ویروس ایجاد می‌شوند و آنتی‌بیوتیک روی آنها اثر ندارد. مصرف بی‌دلیل آنتی‌بیوتیک حتی می‌تواند تعادل باکتری‌های روده را تغییر دهد و در بعضی شرایط باعث عوارض گوارشی شود.

چه زمانی اسهال خطرناک است؟

اسهال زمانی نگران‌کننده می‌شود که بدن نتواند آب و املاح از دست‌رفته را جبران کند یا نشانه‌ای از بیماری جدی‌تر وجود داشته باشد. تشنگی شدید، خشکی دهان، کاهش ادرار، ادرار تیره، سرگیجه، ضعف شدید و بی‌حالی از نشانه‌های کم‌آبی هستند. در کودکان، کم شدن پوشک خیس، نداشتن اشک هنگام گریه و خواب‌آلودگی نیز باید جدی گرفته شود.

وجود خون یا مدفوع سیاه، تب بالا، درد شدید شکم یا مقعد، استفراغ مکرر، تغییر وضعیت هوشیاری و ناتوانی در نوشیدن مایعات نیز از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند. در بزرگسالان، اسهال بیشتر از دو روز یا شش بار یا بیشتر دفع شل در روز نیز از مواردی است که بهتر است با پزشک مطرح شود.

چه زمانی اسهال کودک خطرناک است؟

در کودک، اسهال بیشتر از یک روز، اسهال مکرر، تب، استفراغ زیاد، خون یا چرک در مدفوع، درد شدید شکم و نشانه‌های کم‌آبی نیاز به توجه پزشکی دارد. نوزادان و کودکان کم‌سن به دلیل حجم کمتر مایعات بدن ممکن است سریع‌تر دچار کم‌آبی شوند.

اگر کودک نمی‌تواند مایعات یا محلول جبران آب و املاح را نگه دارد، شیر خوردن را متوقف کرده، ادرار او به شکل محسوسی کم شده یا بی‌حال و خواب‌آلود است، بهتر است مراجعه پزشکی را به تأخیر نیندازید. در این شرایط تعداد دقیق دفعات اسهال از وضعیت عمومی کودک اهمیت کمتری دارد.

اسهال چه عوارضی دارد؟

مهم‌ترین عارضه اسهال، کم‌آبی و از دست رفتن الکترولیت‌هاست. اگر اسهال طولانی شود، اختلال در جذب مواد غذایی نیز ممکن است رخ دهد و در بعضی افراد باعث کاهش وزن یا ضعف شود. کودکان در صورت ادامه‌دار شدن اسهال ممکن است با مشکل افزایش وزن یا رشد نیز روبه‌رو شوند.

کم‌آبی شدید در موارد جدی می‌تواند به اختلال عملکرد اندام‌ها، افت فشار و شوک منجر شود. به همین دلیل در زمان اسهال، توجه به میزان نوشیدن مایعات و مقدار ادرار بسیار مهم است؛ به‌خصوص در نوزادان، سالمندان، زنان باردار و افرادی که بیماری زمینه‌ای یا ضعف سیستم ایمنی دارند.

اسهال طولانی مدت چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای پیدا کردن علت اسهال طولانی، پزشک معمولاً درباره مدت بیماری، تعداد دفعات دفع، شکل مدفوع، غذاها و نوشیدنی‌های مصرفی، داروها، بیماری‌های قبلی و سفرهای اخیر سؤال می‌کند. سابقه خانوادگی بیماری‌های گوارشی نیز ممکن است اهمیت داشته باشد.

بر اساس علائم، ممکن است آزمایش خون، آزمایش مدفوع یا بررسی‌های دیگر انجام شود. اگر اسهال طولانی باشد، هدف فقط متوقف کردن دفع نیست؛ باید مشخص شود چرا روده برای مدت طولانی عملکرد طبیعی خود را از دست داده است.

آیا اسهال طولانی مدت در نی نی سایت خطرناک است؟

عبارت‌هایی مانند «آیا اسهال طولانی مدت خطرناک است نی نی سایت»، «اسهال ویروسی چند روز طول میکشد نی نی سایت» و «علت اسهال طولانی مدت در بزرگسالان نی نی سایت» نشان می‌دهند که بسیاری از افراد برای مقایسه تجربه‌های مشابه به انجمن‌های اینترنتی مراجعه می‌کنند. تجربه دیگران ممکن است برای شناخت پرسش‌های رایج مفید باشد، اما نمی‌تواند مشخص کند علت اسهال یک فرد چیست.

به‌خصوص در کودکان، نباید درمان یک کودک را بر اساس تجربه خانواده دیگری انجام داد. سن کودک، میزان دریافت مایعات، تعداد دفعات دفع، وجود تب و وضعیت ادرار می‌توانند نتیجه‌گیری را تغییر دهند. در صورت وجود نشانه‌های کم‌آبی یا علائم هشدار، ارزیابی پزشک اهمیت بیشتری از تجربه‌های اینترنتی دارد.

جمع‌بندی

اسهال در بیشتر موارد کوتاه‌مدت است و در اثر عفونت ویروسی، غذای آلوده یا عوامل موقتی ایجاد می‌شود. با این حال، پاسخ به سؤال «اسهال چند روز طول بکشد خطرناک است» فقط با شمردن روزها مشخص نمی‌شود. تعداد دفعات دفع، شدت اسهال، توانایی نوشیدن مایعات، میزان ادرار و علائم همراه نیز باید در نظر گرفته شوند.

در بزرگسالان، اسهال بیشتر از دو روز یا شش بار و بیشتر دفع شل در روز، و در کودکان اسهال بیشتر از یک روز، به‌ویژه همراه با نشانه‌های کم‌آبی، خون در مدفوع، تب، استفراغ یا درد شدید، نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. مهم‌ترین کار در بیشتر موارد، جلوگیری از کم‌آبی و جبران مایعات و املاح از دست‌رفته است.

سوالات متداول

منابع

Diarrhea: Causes & Treatment

Diarrhoeal disease
How long will diarrhea last, and how can a person treat it?