علائم آنفولانزا چیست؟ نشانه‌ها، درمان، خطرات و تفاوت با سرماخوردگی

لائم آنفولانزا چیست؟ نشانه های آنفولانزا چیست؟ درمان آنفولانزا در خانه چگونه است؟ تفاوت آنفولانزا و سرماخوردگی چیست؟ انتقال ویروس آنفولانزا چگونه است؟ر عوارض آنفولانزا چیست؟ آنفولانزا برای چه کسانی خطرناک است؟ انفولانزا چه علائمی دارد؟ اگر آنفولانزا گرفتیم چه کنیم؟ برای درمان آنفولانزا چه باید کرد؟ آیا آنفولانزا خطرناک است؟ آیا آنفولانزا نیاز به بستری دارد؟ ویروس آنفولانزا چگونه منتقل می شود؟ آیا بیماری آنفولانزا همان سرماخوردگی است دلیل خود را توضیح دهید؟

اگر آنفولانزا گرفتیم چه کنیم؟ آیا آنفولانزا خطرناک است؟ آیا آنفولانزا نیاز به بستری دارد؟ برای درمان آنفولانزا چه باید کرد؟ ویروس آنفولانزا چگونه منتقل می شود؟ این‌ها و موارد بیشتر، سوالاتی است که مخاطبان درباره این موضوع می‌پرسند. بنابراین با خیال راحت، چای و قهوه خود را آماده کنید، کمی شیرینی و خوراکی به همراه میوه کنار خود قرار دهید و این مقاله را بخوانید تا سیر تا پیاز آن را به شما بگوییم.

علائم آنفولانزا چیست؟

آنفولانزا یکی از عفونت‌های شایع دستگاه تنفسی است که توسط ویروس‌های آنفولانزا ایجاد می‌شود. چیزی که آن را از بسیاری از سرماخوردگی‌های معمولی متمایز می‌کند، شروع نسبتا ناگهانی علائم و شدت بیشتر بعضی نشانه‌هاست. اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، فرد مبتلا ممکن است صبح احساس نسبتاً طبیعی داشته باشد اما در فاصله کوتاهی دچار تب، لرز، سردرد، بدن‌درد و خستگی شدید شود. سرفه، گلودرد و آبریزش بینی نیز از علائم رایج هستند. طبق اطلاعات سازمان جهانی بهداشت، بیشتر افراد طی حدود یک هفته بهبود پیدا می‌کنند، هرچند سرفه ممکن است مدت بیشتری ادامه داشته باشد. برای یافت پزشکان مرتبط، به صفحه پزشکان روطوش مراجعه کنید.

مهم‌ترین علائم آنفولانزا

علائم از فردی به فرد دیگر متفاوت است، اما شایع‌ترین موارد عبارتند از:

• تب و احساس گرما یا لرز
• سرفه، به طور معمول خشک
• گلودرد
• سردرد
• درد عضلات و بدن
• خستگی و بی‌حالی قابل توجه
• آبریزش یا گرفتگی بینی
• کاهش اشتها
• احساس ضعف
• گاهی تهوع، استفراغ یا اسهال و به‌ خصوص در کودکان

شدت علائم لزوما در همه افراد یکسان نیست. بعضی افراد ممکن است بدون تب واضح به آنفولانزا مبتلا شوند و برخی دیگر علائم شدیدتری داشته باشند.

شروع علائم آنفولانزا چگونه است؟

یکی از ویژگی‌های شناخته‌شده آنفولانزا این است که علائم می‌توانند نسبتاً ناگهانی ظاهر می‌گردد. فاصله بین آلوده شدن و شروع علائم کوتاه است و علائم اغلب حدود ۱ تا ۴ روز پس از عفونت ایجاد می‌شوند. برای مثال، ممکن است فرد ابتدا احساس خستگی یا سردرد داشته باشد و چند ساعت بعد تب، لرز و بدن‌درد به آن اضافه شود. در مقابل، سرماخوردگی معمولاً با روند تدریجی‌تری شروع می‌شود؛ مثلاً ابتدا گلودرد یا آبریزش بینی ایجاد می‌شود و سپس سایر علائم اضافه می‌شوند. CDC نیز شروع ناگهانی، تب شایع‌تر و بدن‌درد شدیدتر را از تفاوت‌های معمول آنفولانزا با سرماخوردگی می‌داند.

آیا بیماری آنفولانزا همان سرماخوردگی است دلیل خود را توضیح دهید؟

خیر. آنفولانزا و سرماخوردگی هر دو عفونت‌های تنفسی هستند، اما یک بیماری محسوب نمی‌شوند و ویروس‌های متفاوتی می‌توانند عامل ایجاد آنها باشند. سرماخوردگی با آبریزش بینی، عطسه، گرفتگی بینی و گلودرد شناخته می‌شود و اغلب شدت کمتری دارد. آنفولانزا بیشتر با شروع ناگهانی، تب، بدن‌ درد، سردرد، خستگی قابل توجه و سرفه همراه است. البته فقط بر اساس علائم نمی‌توان همیشه با اطمینان گفت فرد به آنفولانزا مبتلا شده است؛ در برخی موارد برای تشخیص دقیق‌تر آزمایش لازم است.

ویژگی	آنفولانزا	سرماخوردگی
شروع بیماری	ناگهانی	معمولاً تدریجی
تب	شایع‌تر	کمتر شایع
بدن‌درد	معمولاً بیشتر	معمولاً خفیف‌تر
خستگی	می‌تواند شدید باشد	معمولاً خفیف‌تر
سرفه	شایع و گاهی شدید	ممکن است وجود داشته باشد
آبریزش بینی	ممکن است وجود داشته باشد	بسیار شایع
سردرد	شایع‌تر	کمتر شایع

ویروس آنفولانزا چگونه منتقل می شود؟

ویروس آنفولانزا به‌راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود. زمانی که فرد آلوده سرفه، عطسه، صحبت یا حتی تنفس می‌کند، ذرات و ذرات بسیار ریز حاوی ویروس می‌توانند وارد محیط شوند و افراد نزدیک را آلوده کنند. تماس دست آلوده با صورت نیز می‌تواند در انتقال نقش داشته باشد. به همین دلیل محیط‌های شلوغ و بسته مانند مدارس، محل کار، مراکز نگهداری و وسایل حمل‌ونقل عمومی می‌توانند زمینه مناسبی برای انتقال ویروس ایجاد کنند.

برای کاهش احتمال انتقال، بهتر است فرد بیمار تا حد امکان در خانه بماند، تماس نزدیک با دیگران را کاهش دهد، هنگام سرفه و عطسه دهان و بینی را بپوشاند و دست‌ها را مرتب بشوید. تهویه مناسب فضاهای بسته نیز اهمیت دارد.

اگر آنفولانزا گرفتیم چه کنیم؟

اگر فرد سالمی هستید و علائم خفیف دارید، در بسیاری از موارد درمان اصلی شامل استراحت، مصرف مایعات کافی و کنترل علائم است. بیشتر افراد بدون نیاز به بستری یا درمان تخصصی بهبود پیدا می‌کنند.

در این مدت بهتر است:

• استراحت کافی داشته باشید.
• مایعات کافی مصرف کنید.
• در صورت تب یا درد، داروهای مناسب را طبق دستور پزشک یا داروساز مصرف کنید.
• تا حد امکان از تماس نزدیک با دیگران خودداری کنید.
• اگر تب و علائم تنفسی دارید، در محیط‌های شلوغ حاضر نشوید.
• در صورت بدتر شدن وضعیت، به پزشک مراجعه کنید.

یک نکته مهم این است که آنتی‌بیوتیک برای درمان خود ویروس آنفولانزا مؤثر نیست. آنتی‌بیوتیک‌ها برای عفونت‌های باکتریایی کاربرد دارند و نباید صرفاً به دلیل تب یا سرفه خودسرانه مصرف شوند.

برای درمان آنفولانزا چه باید کرد؟

درمان به شدت بیماری و وضعیت فرد بستگی دارد. برای یک فرد سالم با علائم خفیف، معمولاً مراقبت حمایتی کافی است. اما در افراد پرخطر، پزشک ممکن است داروی ضدویروس تجویز کند. داروهای ضدویروس آنفولانزا در صورتی که برای فرد مناسب باشند، هرچه زودتر شروع شوند، به طور معمول اثر بیشتری دارند و بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که درمان در یکی دو روز اول شروع علائم آغاز شود. CDC به‌خصوص بر درمان سریع افراد در معرض خطر عوارض شدید تأکید دارد. بنابراین اگر فرد باردار است، سن بالایی دارد، کودک خردسال است یا بیماری زمینه‌ای مهمی دارد، بهتر است با مشاهده علائم منتظر شدید شدن بیماری نماند و با پزشک تماس بگیرد.

آنفولانزا برای چه کسانی خطرناک است؟

آنفولانزا برای همه افراد شدت یکسانی ندارد. بعضی افراد احتمال بیشتری برای ابتلا به عوارض جدی مانند ذات‌الریه و نیاز به مراقبت پزشکی دارند. گروه‌های پرخطر شامل موارد زیر هستند:

• کودکان خردسال و به‌ خصوص زیر ۵ سال
• سالمندان و به‌ ویژه افراد ۶۵ سال به بالا
• زنان باردار
• افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند بیماری قلبی و ریوی یا دیابت
• افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند
• برخی افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی و کبدی یا خونی
• افرادی که تحت برخی درمان‌های تضعیف‌کننده سیستم ایمنی قرار دارند

WHO و CDC هر دو تاکید می‌کنند که افراد این گروه‌ها در صورت ابتلا به آنفولانزا باید توجه بیشتری به علائم داشته باشند و در صورت شروع بیماری، برای ارزیابی و احتمال درمان ضدویروسی زودهنگام با پزشک تماس بگیرند.

آیا آنفولانزا خطرناک است؟

در بیشتر افراد سالم، آنفولانزا یک بیماری خودمحدودشونده است و بدون عارضه جدی برطرف می‌شود. اما این به معنی بی‌خطر بودن آن در تمام شرایط نیست. آنفولانزا در بعضی افراد می‌تواند باعث عوارضی مانند ذات‌الریه، تشدید بیماری‌های زمینه‌ای و در موارد شدید عوارض سیستمیک شود. خطر بیماری شدید در گروه‌های پرخطر بیشتر است. بنابراین پاسخ درست به سؤال «آیا آنفولانزا خطرناک است؟» این است: گاهی بله، اما میزان خطر به سن، وضعیت سلامت فرد، شدت بیماری و وجود عوامل خطر بستگی دارد.

چه زمانی آنفولانزا نیاز به مراجعه فوری دارد؟

همه موارد آنفولانزا نیازمند مراجعه به اورژانس نیستند، اما برخی علائم می‌توانند نشانه یک عارضه جدی باشند. در صورت بروز مواردی مانند تنگی نفس، دشواری تنفس، درد یا فشار قفسه سینه، گیجی شدید، کاهش سطح هوشیاری، ضعف شدید، کم‌آبی قابل توجه یا بدتر شدن ناگهانی وضعیت باید سریعاً ارزیابی پزشکی انجام شود. در کودکان نیز تنفس سریع یا سخت، کبودی لب‌ها یا صورت، درد قفسه سینه، بی‌حالی شدید یا علائم نگران‌کننده دیگر نیاز به ارزیابی فوری دارند.

آیا آنفولانزا نیاز به بستری دارد؟

خیر، بیشتر افراد مبتلا به آنفولانزا نیاز به بستری شدن ندارند و در خانه بهبود پیدا می‌کنند. بستری شدن معمولاً زمانی مطرح می‌شود که بیماری شدید شده باشد یا عوارضی ایجاد شده باشد که نیاز به پایش و درمان بیمارستانی داشته باشد. برای مثال، مشکلات تنفسی شدید، کاهش اکسیژن، ذات‌الریه، کم‌آبی شدید یا برخی عوارض دیگر ممکن است نیازمند بستری باشند. WHO نیز موارد شدید آنفولانزا را مرتبط با عوارضی مانند مشکلات تنفسی و سپسیس می‌داند که ممکن است به مراقبت بیمارستانی نیاز داشته باشند. از طرف دیگر، فردی که بیماری زمینه‌ای یا عامل خطر مهمی دارد، ممکن است حتی با علائم اولیه به ارزیابی پزشک نیاز داشته باشد؛ بنابراین تصمیم درباره بستری شدن باید بر اساس وضعیت واقعی بیمار گرفته شود.

کم خونی و آنفولانزا چه ارتباطی دارند؟

کم خونی یک موضوع جداگانه از آنفولانزا است و نباید آن را با خود بیماری یکی دانست. فردی که کم‌خونی دارد ممکن است از قبل دچار خستگی، ضعف، رنگ‌پریدگی یا تنگی نفس هنگام فعالیت باشد. ابتلا به یک عفونت مانند آنفولانزا نیز می‌تواند باعث افزایش احساس خستگی و ضعف شود و در نتیجه فرد ممکن است تصور کند همه این علائم ناشی از کم‌خونی است.

از طرف دیگر، اگر ضعف و خستگی پس از بهبود آنفولانزا برای مدت طولانی باقی بماند، نباید بدون بررسی آن را به «کم‌ خونی» نسبت داد. علت می‌تواند متفاوت باشد و در صورت نیاز، پزشک با بررسی شرح حال و آزمایش‌هایی مانند شمارش سلول‌های خون درباره علت تصمیم می‌گیرد. بنابراین کم‌ خونی یک کیورد و موضوع مرتبط مستقل است، نه علت اصلی یا جزء ثابت علائم آنفولانزا.

آنفولانزا چقدر طول می‌کشد؟

در بسیاری از افراد، تب و علائم اصلی آنفولانزا طی حدود یک هفته بهتر می‌شوند. با این حال، سرفه و احساس خستگی ممکن است مدت بیشتری ادامه داشته باشند. اگر به جای بهتر شدن، علائم روزبه‌روز شدیدتر شوند یا بعد از یک دوره بهبود دوباره تب و علائم شدید ایجاد شود، بهتر است فرد توسط پزشک ارزیابی شود؛ زیرا گاهی عفونت ثانویه یا عارضه دیگری مطرح است.

آیا می‌توان آنفولانزا را در خانه درمان کرد؟

برای افراد سالمی که علائم خفیف دارند، مراقبت در خانه در بسیاری از موارد کافی است. استراحت، نوشیدن مایعات، تغذیه مناسب و کنترل تب و درد از اقدامات اصلی هستند. بهتر است هنگام بیماری از فعالیت شدید و تماس نزدیک با دیگران پرهیز شود. با این حال، «درمان خانگی» نباید به معنی مصرف خودسرانه چندین دارو، آنتی‌بیوتیک یا داروهای ناشناخته باشد. اگر فرد جزو گروه پرخطر است یا علائم شدید دارد، درمان پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

چگونه از ابتلا به آنفولانزا پیشگیری کنیم؟

واکسیناسیون فصلی یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از آنفولانزا و کاهش خطر بیماری شدید است. WHO واکسیناسیون سالانه را به‌خصوص برای گروه‌های در معرض خطر توصیه می‌کند. در کنار واکسن، رعایت چند نکته ساده می‌تواند احتمال انتقال را کاهش دهد:

• شستن مرتب دست‌ها
• پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه
• تهویه مناسب محیط‌های بسته
• پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار
• ماندن در خانه هنگام بیماری
• پرهیز از لمس مکرر چشم، بینی و دهان
• استفاده از ماسک در موقعیت‌هایی که تماس نزدیک با دیگران اجتناب‌ناپذیر است

چه زمانی برای آنفولانزا به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر فرد سالمی هستید و علائم خفیف دارید، معمولاً مراقبت خانگی کافی است. اما مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند اگر:

• علائم شدید باشند.
• تب و وضعیت عمومی بهتر نشود یا بدتر شود.
• تنگی نفس یا درد قفسه سینه ایجاد شود.
• فرد باردار باشد.
• بیمار کودک خردسال یا سالمند باشد.
• فرد بیماری مزمن قلبی، ریوی، دیابت یا بیماری مهم دیگری داشته باشد.
• سیستم ایمنی فرد ضعیف باشد.
• علائم پس از یک دوره بهبود دوباره شدید شوند.

افراد پرخطر ممکن است از شروع زودهنگام داروی ضدویروس سود بیشتری ببرند؛ به همین دلیل تأخیر در تماس با پزشک همیشه انتخاب مناسبی نیست.

جمع‌بندی

آنفولانزا فقط یک «سرماخوردگی شدید» نیست؛ این بیماری توسط ویروس‌های آنفولانزا ایجاد می‌شود و معمولاً با شروع نسبتاً ناگهانی تب، سرفه، بدن‌درد، سردرد و خستگی همراه است. بیشتر افراد در حدود یک هفته بهبود پیدا می‌کنند، اما گروه‌هایی مانند سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای بیشتر در معرض عوارض شدید قرار دارند.

برای افراد سالم با بیماری خفیف، استراحت و مراقبت حمایتی معمولاً کافی است؛ اما در صورت وجود عوامل خطر یا علائم شدید، مراجعه زودهنگام به پزشک اهمیت دارد. همچنین نباید آنتی‌بیوتیک را خودسرانه برای آنفولانزا مصرف کرد، زیرا آنتی‌بیوتیک‌ها بر ویروس آنفولانزا اثر ندارند.

سوالات متداول

منابع
سازمان جهانی بهداشت (WHO) – آنفولانزای فصلی
CDC – علائم و نشانه‌های آنفولانزا
CDC – درمان آنفولانزا و داروهای ضدویروس