تفاوت میگرن با سردرد معمولی چیست؟ میگرن فقط یک سردرد بد نیست. میگرن یک بیماری دستگاه عصبی است که میتواند با درد شدید سر، تهوع، استفراغ، حساسیت به نور و صدا و در برخی افراد با نشانههایی مانند دیدن نورهای چشمک‌زن یا گزگز و بی‌حسی همراه شود. به همین دلیل، برای شناخت میگرن چیست باید به مجموعه نشانه‌ها و شکل بروز درد نگاه کرد، نه فقط به شدت درد.
سردردهای معمولی میتوانند به دلایلی مانند خستگی، کم‌آبی، فشار روانی یا کشیدگی ماهیچه‌های گردن و سر پدید بیایند. در برابر آن، سردرد میگرنی معمولا الگوی ویژه‌ای دارد و ممکن است ساعت‌ها تا چند روز فرد را درگیر کند. در بسیاری از افراد، نور، صدا، بو، گرسنگی، کم‌خوابی یا دگرگونی‌های هورمونی میتوانند آغازگر حمله باشند.
شناخت درست علائم میگرن مهم است، چون راه برخورد با میگرن با سردردهای ساده یکسان نیست. همچنین هر سردرد شدیدی را نباید خودکار میگرن دانست؛ اگر درد برای نخستین بار بسیار شدید باشد یا همراه با نشانههایی مانند ضعف یک سوی بدن، دشواری در حرف زدن، گیجی یا اختلال دید پدید آید، نیاز به بررسی فوری دارد.
مشاهده پزشکان مغز و اعصاب در روطوش
علائم میگرن چیست؟
یکی از شناخته‌شده‌ترین علائم میگرن درد ضربان‌دار یا کوبنده سر است که در بسیاری از افراد یک سوی سر را بیشتر درگیر می‌کند، هرچند درد میتواند دو سوی سر را هم در بر بگیرد. این درد ممکن است با حرکت کردن بدتر شود و فرد را وادار کند در جای تاریک و آرام دراز بکشد. تهوع و استفراغ نیز در بسیاری از حمله‌ها دیده می‌شود.
حساسیت به نور و صدا از نشانههای مهم دیگر است. برخی افراد هنگام حمله حتی تحمل صدای معمول خانه یا نور صفحه تلفن را ندارند. پیش از شروع درد نیز ممکن است خستگی، تغییر خلق، میل شدید به یک خوراکی یا گرفتگی گردن پدید بیاید. این مرحله را می‌توان بخشی از روند پیش از درد در یک حمله میگرنی دانست. در برخی افراد، میگرن با اورا رخ می‌دهد. اورا میتواند با دیدن لکه‌های نور، خطوط درخشان، تغییر میدان دید، گزگز یا بی‌حسی و گاهی دشواری در حرف زدن همراه باشد. این نشانه‌ها معمولا به‌تدریج پدید می‌آیند و برای مدت کوتاهی ماندگارند.
تفاوت میگرن با سردرد معمولی چیست؟
برای پاسخ به پرسش تفاوت میگرن و سردرد باید چند ویژگی را کنار هم دید. سردرد تنشی بیشتر به شکل فشار یا کشیدگی در دو سوی سر حس می‌شود و معمولا مانند میگرن با تهوع شدید یا حساسیت چشمگیر به نور و صدا همراه نیست. البته مرز میان گونه‌های سردرد همیشه ساده نیست و تشخیص درست به شرح حال فرد نیاز دارد.
در سردرد میگرنی، درد میتواند ضربان‌دار و شدید باشد و انجام کارهای روزانه را سخت کند. تهوع، استفراغ و حساسیت به نور و صدا نیز سرنخ‌های مهمی هستند. در میگرن، ممکن است فرد بخواهد از نور و صدا دور شود، در حالی که یک سردرد ساده‌تر لزوما چنین اثری بر زندگی روزانه ندارد. با این حال، تنها از روی جای درد نمی‌توان گفت یک سردرد حتما میگرنی است. درد میگرن کجای سر است پرسش رایجی است، اما پاسخ آن یک نقطه ثابت نیست؛ درد میتواند یک سوی سر، هر دو سوی سر، پیشانی یا بخش‌های دیگری از سر را درگیر کند. پزشک برای تشخیص، زمان آغاز درد، مدت آن، نشانههای همراه و الگوی تکرار آن را کنار هم می‌گذارد.
میگرن: علائم، علل + روش‌های درمان
درد میگرن کجای سر است؟
بسیاری از مردم درد میگرن را در یک سوی سر تجربه میکنند، اما این ویژگی همگانی نیست. درد میتواند در پیشانی، کنار سر، پشت چشم یا بخش دیگری از سر احساس شود و حتی در حمله‌های گوناگون یک فرد جای متفاوتی داشته باشد.
شدت درد نیز از فردی به فرد دیگر فرق دارد. گاهی درد آن‌قدر شدید است که فرد نمی‌تواند کار روزانه خود را ادامه دهد، اما گاهی حمله با درد سبک‌تر همراه است. به همین دلیل، شدت درد به تنهایی برای شناخت میگرن کافی نیست. اگر درد سر تازه شروع شده، شکل آن ناگهان عوض شده یا با نشانههای عصبی تازه همراه شده باشد، نباید آن را تنها به میگرن نسبت داد. سردرد شدید ناگهانی، به‌ویژه اگر با ضعف، بی‌حسی، دشواری در حرف زدن یا بیهوشی همراه باشد، نیاز به رسیدگی فوری دارد.
میگرن چه زمانی خطرناک است؟
بیشتر حمله‌های میگرنی به خودی خود نشانه یک بیماری مرگبار نیستند، اما برخی شکل‌های سردرد نیازمند رسیدگی فوری هستند. اگر سردرد به‌طور ناگهانی و با بیشترین شدت ممکن آغاز شود، به‌ویژه اگر چنین دردی را پیش‌تر تجربه نکرده باشید، باید آن را جدی گرفت. همراه شدن سردرد با ضعف یا بی‌حسی یک سوی بدن، دشواری در حرف زدن، گیجی، از دست رفتن هوشیاری، تشنج، تب بالا، سفتی گردن یا دگرگونی ناگهانی در دید نیز از نشانههایی هستند که نیاز به بررسی فوری دارند. این نشانه‌ها میتوانند با بیماری‌هایی غیر از میگرن همراه باشند.
همچنین اگر الگوی سردرد شما به‌تازگی عوض شده، تعداد حمله‌ها بیشتر شده یا درد با گذشت زمان شدیدتر می‌شود، بهتر است پزشک آن را بررسی کند. در چنین شرایطی پرسش میگرن چه زمانی خطرناک است پاسخ یکسانی برای همه ندارد و باید با توجه به نشانههای همراه پاسخ داده شود.
اگر میگرن درمان نشود چه می‌شود؟
میگرن درمان‌نشده لزوما به معنای آسیب همیشگی مغز نیست، اما حمله‌های پی‌درپی میتوانند زندگی روزانه، خواب، کار، درس و روابط فرد را به‌شدت مختل کنند. فردی که بارها در ماه دچار حمله می‌شود ممکن است بخش بزرگی از زمان خود را در انتظار حمله بعدی یا کنار آمدن با پیامدهای آن بگذراند. وقتی حمله‌ها زیاد شوند، پزشک ممکن است درمان پیشگیرانه را پیشنهاد کند. هدف این درمان کم کردن شمار حمله‌ها، شدت درد و اثر آن بر زندگی است. داروهای پیشگیرانه قرار نیست یک حمله آغازشده را همان لحظه خاموش کنند؛ آنها برای کاهش شمار و شدت حمله‌های آینده به کار می‌روند.
از سوی دیگر، مصرف بیش از اندازه داروهای آرام‌کننده درد برای کنترل سردرد میتواند خودش به شکل‌گیری سردرد ناشی از مصرف بیش از اندازه دارو کمک کند. پس اگر برای کنترل میگرن بارها در هفته به دارو نیاز پیدا می‌کنید، بهتر است به جای افزایش خودسرانه دارو، درباره درمان پیشگیرانه با پزشک گفت‌وگو کنید.
علائم میگرن شدید چیست؟
تفاوت میگرن با سردرد معمولی چیست؟ علائم میگرن شدید میتوانند شامل درد بسیار شدید، تهوع و استفراغ، حساسیت زیاد به نور و صدا و ناتوانی در انجام کارهای روزانه باشند. برخی افراد هنگام حمله حتی نمی‌توانند از تخت بیرون بیایند یا با دیگران صحبت کنند. اگر حمله‌ها طولانیتر، پرتکرارتر یا ناتوان‌کننده‌تر از گذشته شده‌اند، این دگرگونی باید با پزشک در میان گذاشته شود. گاهی تغییر الگوی حمله نشانه آن است که روش درمان کنونی دیگر پاسخ کافی نمی‌دهد.
اما باید میان میگرن شدید و سردردی که به دلیل یک بیماری دیگر پدید آمده فرق گذاشت. سردرد بسیار ناگهانی، همراهی با ضعف اندام، دشواری گفتار، بیهوشی یا گیجی شدید را نباید تنها به حساب یک حمله میگرنی شدید گذاشت.
میگرن ساقه مغز چیست و چه علائمی دارد؟
آنچه در زبان پزشکی امروز بیشتر با نام میگرن همراه با اورای ساقه مغز شناخته می‌شود، گونه‌ای از میگرن همراه با اوراست که در آن نشانههایی از بخش ساقه مغز پدید می‌آید. این نشانه‌ها میتوانند سرگیجه چرخشی، دشواری در ادای واژه‌ها، وزوز گوش، کم شدن شنوایی، دوبینی، به‌هم‌خوردن هماهنگی بدن و در برخی موارد کاهش سطح هوشیاری باشند.
این گونه میگرن با «میگرن شریان بازیلار» که نامی قدیمی است یکی دانسته می‌شد، اما نام امروزی بر این نکته تأکید دارد که لزوما گرفتاری آن رگ علت بیماری نیست. تشخیص آن نیز باید با دقت انجام شود، زیرا برخی نشانههای آن میتوانند با بیماریهای دیگر دستگاه عصبی هم دیده شوند. اگر برای نخستین بار دچار دوبینی، دشواری در حرف زدن، ناهماهنگی شدید، کاهش هوشیاری یا سرگیجه شدید شده‌اید، نباید خودسرانه آن را میگرن ساقه مغز بدانید. بررسی پزشکی برای کنار گذاشتن علت‌های جدی‌تر اهمیت دارد.
علائم میگرن در زنان چگونه است؟
میگرن در زنان بیشتر از مردان دیده می‌شود و دگرگونی‌های هورمونی میتوانند بر شمار و شدت حمله‌ها اثر بگذارند. در برخی زنان، پایین آمدن ناگهانی استروژن نزدیک زمان پریود میتواند آغازگر حمله باشد. میگرن در زنان ممکن است در روزهای نزدیک پریود شدیدتر و طولانیتر شود. در میگرن وابسته به پریود، حمله معمولا از دو روز پیش از شروع خونریزی تا سه روز پس از آغاز آن رخ می‌دهد و در بسیاری از زنان شدت بیشتری نسبت به حمله‌های دیگر دارد.
دوران بارداری، پس از زایمان و دوره نزدیک به یائسگی نیز میتوانند الگوی میگرن را تغییر دهند. به همین دلیل، اگر حمله‌های سر با چرخه ماهانه ارتباط دارند، نوشتن زمان پریود و زمان شروع سردرد در یک دفترچه میتواند به پزشک برای شناخت الگو کمک کند.
برای درمان میگرن چه بخوریم؟
تفاوت میگرن با سردرد معمولی چیست؟ یک خوراکی مشخص وجود ندارد که بتواند درمان میگرن را برای همه افراد انجام دهد. برای بعضی افراد، گرسنگی، کم‌آبی، بی‌خوابی یا برخی خوراکی‌ها میتوانند آغازگر حمله باشند؛ بنابراین خوردن منظم، نوشیدن آب کافی و خواب منظم میتواند به کم شدن برخی حمله‌ها کمک کند.
بهتر است به جای کنار گذاشتن فهرست بلندبالایی از خوراکی‌ها، زمان خوردن غذا، خواب، نوشیدن آب، فشار روانی و زمان آغاز سردرد را یادداشت کنید. اگر همیشه پس از یک خوراکی مشخص حمله رخ می‌دهد، این الگو را با پزشک در میان بگذارید.
برای درمان میگرن چه بخوریم پاسخ یکسانی برای همه وجود ندارد. اگر حمله‌ها زیاد یا ناتوان‌کننده‌اند، درمان دارویی و پیشگیرانه میتواند در کنار خواب منظم، خوراک منظم و شناخت آغازگرها به کار رود.
آیا میگرن درمان قطعی دارد؟
تفاوت میگرن با سردرد معمولی چیست؟ در حال حاضر برای همه افراد یک درمان قطعی میگرن که بیماری را برای همیشه از بین ببرد وجود ندارد، اما می‌توان حمله‌ها را تا اندازه زیادی کنترل کرد. درمان بر پایه شمار حمله‌ها، شدت آنها، بیماریهای همراه، داروهای دیگر و شرایط هر فرد چیده می‌شود. برای یک حمله، داروهای آرام‌کننده درد یا داروهای ویژه میگرن میتوانند به کم شدن درد و نشانههای همراه کمک کنند. برای کسانی که حمله‌های پرتکرار یا ناتوان‌کننده دارند، داروهای پیشگیرانه، آمپول‌های ویژه، بوتاکس در برخی بزرگسالان و برخی روش‌های تحریک عصبی نیز از گزینه‌های درمانی هستند. پس بهتر است به جای جست‌وجوی یک قرص برای درمان قطعی میگرن، هدف را روی کم کردن شمار و شدت حمله‌ها بگذاریم. انتخاب دارو باید با توجه به شرایط هر فرد انجام شود، به‌ویژه در بارداری، بیماری قلبی یا مصرف داروهای دیگر.
سوالات متداول درباره میگرن
آیا هر سردرد شدیدی میگرن است؟
نه. شدت درد به تنهایی برای شناخت میگرن کافی نیست. نشانههایی مانند تهوع، حساسیت به نور و صدا، الگوی تکرارشونده و گاهی اورا به تشخیص کمک میکنند.
آیا میگرن به مغز آسیب می‌زند؟
میگرن یک بیماری عصبی است، اما هر حمله میگرنی به معنی آسیب مغزی نیست. با این حال، تغییر ناگهانی الگوی سردرد یا پیدایش نشانههای عصبی تازه باید بررسی شود.
میگرن ساقه مغز خطرناک است؟
این گونه میگرن نیازمند تشخیص درست است، زیرا نشانههای آن میتوانند شبیه برخی بیماریهای جدی دستگاه عصبی باشند. در نخستین حمله یا هنگام پیدایش نشانههای تازه، بررسی پزشکی اهمیت دارد.
آیا میگرن در زنان با پریود ارتباط دارد؟
بله، برای بسیاری از زنان دگرگونی استروژن نزدیک پریود میتواند آغازگر حمله باشد و میگرن نزدیک پریود گاهی شدیدتر و طولانیتر از دیگر حملههاست.
