این مطلب برای آشنایی عمومی با بیماری و گزینه‌های مراقبت تهیه شده است. تشخیص و انتخاب درمان باید بر اساس شرایط هر فرد و نظر پزشک انجام شود.
فهرست مطالب
- آب مروارید چیست؟
- علائم آب مروارید
- علت‌ها و عوامل خطر
- تشخیص آب مروارید
- درمان بدون جراحی
- جراحی آب مروارید
- مراقبت پس از جراحی
- تفاوت آب مروارید و آب‌سیاه
آب مروارید چیست؟
آب مروارید یا کاتاراکت به کدر شدن عدسی طبیعی چشم گفته می‌شود. عدسی در حالت طبیعی شفاف است و نور را روی شبکیه متمرکز می‌کند؛ با تغییر پروتئین‌های عدسی، بخش‌هایی از آن کدر می‌شوند و کیفیت تصویر کاهش پیدا می‌کند.
بیماری معمولاً به‌آرامی پیشرفت می‌کند و با افزایش سن ارتباط دارد، اما ممکن است پس از آسیب چشم، برخی بیماری‌ها یا مصرف طولانی‌مدت داروهای خاص نیز ایجاد شود.
علائم آب مروارید
تاری یا مه‌آلود شدن دید، کم‌رنگ شدن رنگ‌ها، حساسیت به نور، دشواری دید در شب و هاله اطراف چراغ‌ها از نشانه‌های احتمالی هستند. برخی افراد دوبینی یا نیاز مکرر به تغییر شماره عینک را تجربه می‌کنند.
در مراحل اولیه ممکن است علامتی وجود نداشته باشد. این نشانه‌ها اختصاصی نیستند و بیماری‌های شبکیه یا گلوکوم نیز می‌توانند افت دید ایجاد کنند؛ تشخیص فقط با معاینه چشم امکان‌پذیر است.
تفاوت آب مروارید و آب‌سیاه را بخوانید ←
علت‌ها و عوامل خطر
افزایش سن مهم‌ترین عامل خطر است. سابقه خانوادگی، دیابت، آسیب یا جراحی قبلی چشم، برخی درمان‌های پرتویی و مصرف کورتیکواستروئیدها نیز می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند.
وجود عامل خطر به معنی ابتلای قطعی نیست. کنترل بیماری‌های زمینه‌ای، ترک سیگار و استفاده از عینک آفتابی دارای محافظت فرابنفش بخشی از مراقبت سلامت چشم‌اند.
تشخیص آب مروارید
چشم‌پزشک با بررسی سابقه بینایی و معاینه کامل چشم می‌تواند وجود و شدت کدورت عدسی را ارزیابی کند. سنجش حدت بینایی و معاینه با مردمک گشادشده از مراحل رایج بررسی هستند.
نتیجه معاینه باید با نیازهای روزمره فرد سنجیده شود. اختلال در مطالعه، رانندگی، کار یا تشخیص چهره‌ها می‌تواند در تصمیم‌گیری درباره درمان اهمیت داشته باشد.
درمان بدون جراحی
در مراحل ابتدایی، نور مناسب‌تر، عینک جدید یا ابزارهای بزرگ‌نمایی ممکن است انجام بعضی فعالیت‌ها را آسان‌تر کند. این اقدامات کدورت عدسی را از بین نمی‌برند، اما می‌توانند به سازگاری موقت کمک کنند.
در حال حاضر جراحی تنها روش برداشتن آب مروارید است. قطره یا مکملی که کدورت عدسی را به‌طور اثبات‌شده برطرف کند و جایگزین جراحی شود، وجود ندارد.
جراحی آب مروارید
در جراحی، عدسی کدر برداشته و عدسی مصنوعی داخل چشمی جایگزین می‌شود. روش رایج با برش کوچک انجام می‌شود و نوع عدسی با توجه به وضعیت چشم، نیاز بینایی و نظر جراح انتخاب می‌شود.
جراحی زمانی مطرح می‌شود که افت دید فعالیت روزمره را مختل کند. اگر هر دو چشم درگیر باشند، جراحی معمولاً در دو زمان جداگانه انجام می‌شود.
مشاهده پروفایل متخصص چشم‌پزشکی ←
مراقبت پس از جراحی
پس از عمل ممکن است برای مدتی تاری خفیف، احساس جسم خارجی یا حساسیت وجود داشته باشد. استفاده درست از قطره‌های تجویزشده، مراجعه در زمان تعیین‌شده و رعایت دستورهای جراح اهمیت دارد.
درد شدید، کاهش ناگهانی دید، قرمزی فزاینده یا افزایش ناگهانی جرقه‌های نوری و مگس‌پران نیازمند تماس فوری با مرکز درمانی است.
تفاوت آب مروارید و آب‌سیاه
آب مروارید کدورت عدسی است و معمولاً تاری تدریجی دید ایجاد می‌کند. آب‌سیاه یا گلوکوم به گروهی از بیماری‌ها گفته می‌شود که به عصب بینایی آسیب می‌زنند و ممکن است در مراحل اولیه علامت واضحی نداشته باشند.
این دو بیماری از نظر ساختار درگیر، تشخیص و درمان متفاوت‌اند و ممکن است هم‌زمان وجود داشته باشند. افت دید یا تغییر میدان بینایی باید جداگانه ارزیابی شود.
پرسش‌های پرتکرار
آیا آب مروارید فقط در سالمندان ایجاد می‌شود؟
بیشتر با افزایش سن مرتبط است، اما پس از آسیب چشم یا برخی بیماری‌ها نیز ممکن است رخ دهد.
آیا آب مروارید باعث نابینایی می‌شود؟
در صورت پیشرفت می‌تواند افت شدید بینایی ایجاد کند؛ جراحی در بسیاری از افراد دید را بهبود می‌دهد.
آیا قطره آب مروارید را درمان می‌کند؟
قطره‌ای که کدورت عدسی را از بین ببرد و جایگزین جراحی باشد، درمان اثبات‌شده‌ای نیست.
چه زمانی جراحی لازم است؟
زمان عمل به اختلال در فعالیت روزمره، وضعیت چشم و ارزیابی چشم‌پزشک بستگی دارد.
آیا جراحی دردناک است؟
معمولاً با بی‌حسی انجام می‌شود؛ جزئیات به شرایط فرد و روش جراحی بستگی دارد.
آیا آب مروارید به چشم دیگر سرایت می‌کند؟
خیر؛ واگیردار نیست، اما هر دو چشم ممکن است مستقل از هم درگیر شوند.
آیا بعد از جراحی به عینک نیاز دارم؟
برخی افراد برای بعضی فعالیت‌ها به عینک نیاز دارند؛ نتیجه به نوع عدسی و وضعیت بینایی بستگی دارد.
آیا جراحی بدون خطر است؟
این عمل رایج و معمولاً ایمن است، اما مانند هر جراحی خطرهایی دارد که باید بررسی شوند.
آیا صفحه‌نمایش باعث آب مروارید می‌شود؟
استفاده معمول از صفحه‌نمایش علت اثبات‌شده آب مروارید شناخته نمی‌شود.
آب مروارید چه تفاوتی با آب‌سیاه دارد؟
آب مروارید عدسی را کدر می‌کند؛ آب‌سیاه به عصب بینایی آسیب می‌زند.
